Rreth Projektit
"Ne nuk po ruajmë thjesht letra të vjetra; po ruajmë frymën e një institucioni që i dha formë një kombi."
Sami Frashëri — Rilindësi i Madh
Sami Frashëri (1 Qershor 1850 – 18 Qershor 1904) ishte polimat shqiptar i shquar — shkrimtar, dramaturg, filozof, leksikograf dhe gjuhëtar. I lindur në fshatin Frashër të Vlorës, ai u bë një nga figurat qendrore të Rilindjes Kombëtare Shqiptare.
Vepra e tij kryesore "Shqipëria — ç'ka qenë, ç'është e ç'do të bëhetë" (1899) u bë manifesti i lëvizjes për pavarësi. Bashkë me vëllezërit e tij, Naimin dhe Abdylin, ai formoi trinitetin e rilindjes shqiptare.
Historia
Gjimnazi "Sami Frashëri" ka një histori të pasur dhe të stuhishme. Ai ka mbijetuar luftëra, regjime dhe tranzicione të panumërta, duke mbetur gjithmonë një fener i dijes dhe i kulturës qytetare në Tiranë.
Arkiva e shkollës rrezikonte të humbiste përgjithmonë. Letrat po zverdheshin, fotografitë po zbeheshin. Ky projekt u lind si një domosdoshmëri për të shpëtuar këtë thesar të pamatshëm.
Teknologjia
"Muzeu Pa Mure" përdor teknologjitë më të fundit të skanimit fotogrametrik 3D dhe skanimit me lazer LiDAR për të rikrijuar ambientet e shkollës me një saktësi milimetrike.
Çdo dokument arkivor është dixhitalizuar me rezolucion të lartë dhe është kaluar përmes proceseve të restaurimit dixhital për të rikthyer ngjyrat dhe tekstin e humbur.
Ndërtesa e Re — SOA Architecture (2022)
Pas dëmtimit të rëndë nga tërmeti i 26 Nëntorit 2019, gjimnazi "Sami Frashëri" u rindërtua plotësisht nga studio italiane SOA Architecture. Ndërtesa e re prej 6.700 m² ka dy vëllime të ndërthurura, oborr të brendshëm, terraca me kaskadë dhe fasadë parametrike prej lamele alumini. Ajo ka marrë vlerësim ndërkombëtar si simbol i ringjalljes urbane dhe i rezistencës kulturore.
Kronologjia
Gjimnazi "Sami Frashëri" hap dyert e tij si shkollë e pavarur, e ndarë nga shkolla 11-vjeçare "10 Korriku".
Shkolla prodhon gjenerata intelektualësh, artistësh dhe shkencëtarësh që formojnë brezin e ardhshëm shqiptar.
Pas rënies së komunizmit, shkolla përballon ndryshimet dhe vazhdon të jetë ndër më të mirat në Shqipëri.
Nisin mësimet dygjuhësh Gjermanisht–Shqip në Matematikë dhe Gjeografi, në kuadër të projektit bilateral gjerman (PASCH).
Tërmeti shkatërrues i 6.4 ballëve godet Tiranën. Ndërtesa e shkollës dëmtohet rëndë.
Rindërtimi total nga SOA Architecture dhe inaugurimi i ndërtesës së re prej 6.700 m².